← Alle artikelen

College Sports

De Protect College Sports Act: wat er verandert voor college sport

Daniël Titus

College basketbal 2026-27 · 28 september 2026

77

stemmen voor,
22 tegen

De Senaat legde vast hoe college sport betaalt, wie mag transfereren en hoe lang je mag spelen. En sloot daarmee de weg naar de rechter grotendeels af.

Op maandag 28 september nam de Amerikaanse Senaat de Protect College Sports Act aan, met 77 stemmen voor en 22 tegen. Het is de eerste keer dat een kamer van het Congres zo'n wet daadwerkelijk aanneemt, en hij raakt vrijwel alles waar de afgelopen vijf jaar over is geprocedeerd.

Het wetsvoorstel komt van Ted Cruz, Maria Cantwell, Eric Schmitt en Chris Coons. Eenenvijftig Republikeinen en zesentwintig Democraten stemden voor, twee Republikeinen en twintig anderen tegen, onder wie negentien Democraten en de onafhankelijke Bernie Sanders. Eén senator stemde niet.

De stemming in de Senaat

maandag 28 september 2026, na een procedurele stemming van 74 tegen 24

77
22
voortegen

51 + 26

Republikeinen en Democraten stemden voor. Het voorstel kwam van Cruz, Cantwell, Schmitt en Coons.

2 + 20

Republikeinen en anderen stemden tegen, onder wie Rand Paul, Rick Scott en de onafhankelijke Bernie Sanders.

$7 mln

De geraamde kosten van de nieuwe toezichtcommissie over vijf jaar, volgens het begrotingsbureau van het Congres.

Wat er in staat over geld

De kern is dat het plafond uit het House-akkoord geen afspraak meer is, maar wet. Een school mag ruim twintig miljoen dollar per jaar direct aan spelers betalen, dit seizoen 21,6 miljoen, vastgesteld op 22 procent van de gemiddelde inkomsten van de grootste conferences. Daar komt een tweede pot bij.

Plafond

$21,6 mln

Wat een school dit seizoen direct aan spelers mag betalen, vastgelegd op 22 procent van de gemiddelde inkomsten van de grootste conferences.

Retentiefonds

$22,5 mln

Een tweede pot per school, alleen voor spelers met minstens één seizoen achter de rug. Vervalt na negen jaar.

Vrouwen- en olympische sport

$5 mln

Geoormerkt bedrag per school. Samen komt het totaal op ongeveer 48 miljoen, ruim het dubbele van nu.

Het bedrag wordt elke drie jaar opnieuw berekend, met vier procent verhoging in de tussenliggende jaren, en wordt onafhankelijk gecontroleerd. Scholen die hun academische normen niet halen verliezen toegang tot het retentiefonds.

Wat er verandert voor spelers

Er komt een federaal recht op inkomsten uit naam, beeld en gelijkenis. Deals boven de 600 dollar moeten worden gemeld bij de school en bij de College Sports Commission. Zaakwaarnemers mogen maximaal vijf procent rekenen en moeten zich registreren.

Verder mag een beurs niet meer worden ingetrokken wegens een blessure, tegenvallende prestaties of het opschonen van een selectie, en blijft die beurs tot tien jaar na het laatste seizoen gegarandeerd. Er komt medische dekking tot vijf jaar na afloop, met een fonds van 60 miljoen dollar, en bescherming voor klokkenluiders.

Voor transfers geldt: één keer wisselen zonder verlies van speelrecht tijdens de bachelor, en nog een keer bij doorstuderen. Uitzonderingen als de coach vertrekt, als een programma wordt opgeheven of bij seksueel geweld. Speelrecht wordt vijf seizoenen binnen vijf kalenderjaren, met een klok die begint in het studiejaar na inschrijving of je negentiende verjaardag, en boven de vierentwintig speel je niet meer.

Waarom dit de rechtsgang afsluit

Spelers wonnen de afgelopen jaren vrijwel alles wat ze aan de rechter voorlegden. De House-zaak, de zaken over het vijfde jaar, de zaken over transferregels: steeds bleek dat de NCAA mededingingsrecht overtrad. Daar kwam het geld vandaan, en de vrijheid om te wisselen.

Deze wet geeft de NCAA en de conferences beperkte immuniteit tegen precies die claims. Regels over plafonds, speelrecht, transfers en zaakwaarnemers mogen straks gewoon worden gehandhaafd. Jurist Sam Ehrlich noemde het voorstel daarom de Protect the NCAA Act. De wet verklaart zich uitdrukkelijk neutraal over de vraag of spelers werknemers zijn, en laat die discussie dus open.

Wie tegen zijn

NCAA-voorzitter Charlie Baker bedankte de senatoren en zei dat er in het Huis nog veel werk ligt. Coaches als John Calipari, Mark Few en Deion Sanders steunden het voorstel in de aanloop, net als oud-coach Nick Saban, al liep die steun via de Senaatscommissie zelf.

De tegenstand komt van de vakbondskant. De AFL-CIO, NAACP-voorzitter Derrick Johnson, Ramogi Huma van de National College Players Association en spelers als Jada Williams en Oluchi Okananwa spreken zich uit tegen de wet. Hun bezwaar: er komt geen vakbond en geen cao, en de aansprakelijkheidsbescherming kan universiteiten juist onaantastbaar maken. Jason Stahl van de College Football Players Association zei dat het voorstel zonder inbreng van spelers is gemaakt en dat je dat eraan kunt lezen.

Of het er komt is nog niet zeker. Het Huis heeft reces tot 9 november, na de tussentijdse verkiezingen, en dan tot 3 januari om te stemmen. Republikeinen willen wijzigingen, en elke wijziging stuurt het voorstel terug naar de Senaat.

Ondertussen begint het seizoen

Op 1 november spelen Notre Dame en Villanova in Rome de openingswedstrijd, voor mannen en vrouwen. Daarna volgt op 2 november de traditionele reeks wedstrijden vanaf middernacht.

Dit is ook het eerste seizoen met 76 ploegen in het NCAA-toernooi in plaats van 68. Er komen 44 at-large plekken in plaats van 36. Vierentwintig ploegen spelen twaalf wedstrijden in de openingsronde, op 16 en 17 maart in Dayton en Wichita, en Selection Sunday is 14 maart 2027. De Final Four staat op 3 en 5 april in Detroit.

Niet iedereen is daar blij mee. Pat Forde schreef dat de uitbreiding vooral de middenmoot uit rijke conferences beloont, en dat alle acht als zestiende geplaatste ploegen en de helft van de vijftiende geplaatste nu een voorronde moeten spelen. Dat maakt een stunt van een kleine school juist moeilijker. Het deelnamepercentage gaat van 18 naar 21 procent van Divisie I, en de mediarechten leveren vijftig miljoen dollar per jaar extra op.

Wie de favoriet is

De top tien richting het seizoen

vroege preseasonranglijst, CBS Sports

1FloridaZes van de zeven beste scorers terug van een ploeg die 27-8 speelde. Thomas Haugh, Alex Condon en Rueben Chinyelu bleven allemaal.
2DukeVier van de zes beste scorers terug van een 35-3 ploeg, met Cameron Williams en Deron Rippey Jr. erbij.
3IllinoisVijf van de acht beste scorers terug van een Final Four-ploeg, aangevuld via het transfer portal.
4UConnDrie van de zeven beste scorers terug van de verliezend finalist.
5TexasBijna volledig opnieuw opgebouwd via het portal, met Marcus Spears Jr. als eerstejaars.
6ArizonaTwee van de vijf beste scorers terug van een 36-3 Final Four-ploeg, plus Caleb Holt.
7Michigan StateVijf van de acht beste scorers terug van een Sweet 16-ploeg.
8LouisvilleEén vaste waarde terug en veel aanwinsten uit het portal.
9VirginiaVijf van de tien beste scorers terug van een 30-6 seizoen.
10ArkansasZwaar geinvesteerd in recruiting, met Jordan Smith Jr. als grootste naam.

Florida staat in vrijwel elke vroege ranglijst op nummer één, en dat komt door continuiteit. Coach Todd Golden houdt zes van zijn zeven beste scorers binnen boord en hoort bij de ploegen die landelijk de meeste speelminuten behouden. Dat is in dit tijdperk zeldzaam genoeg om zelf een verhaal te zijn.

Bij de eerstejaars is Tyran Stokes bij Kansas de naam die overal valt. Bill Self noemde hem de meest veelzijdige jonge speler die hij ooit haalde. Caleb Holt ging naar Arizona, Jordan Smith Jr. naar Arkansas, Jason Crowe Jr. naar Missouri, Cameron Williams naar Duke en Anthony Thompson naar Ohio State.

En de rechtszaken lopen door. Een rechter in Colorado gaf eind juli een voorlopige voorziening aan spelers uit de lichting 2022, maar het hof van beroep schorste die drie weken later alweer. Roddy Gayle, Tamin Lipsey, Malik Reneau en Tre White kwamen daarna via aparte individuele zaken alsnog terug. Als de Protect College Sports Act het Huis haalt, is dat de laatste keer dat die route werkt.

Hoe het systeem werkt

Dit artikel gaat over één wetsvoorstel. Het boek legt uit hoe een Europese basketballer in Amerika terechtkomt: high school of meteen college, wat het Eligibility Center van je wil, wat een jaar kost, en in welke wereld je dan belandt.

College Basketbal: van scholarship tot kampioen

Elk cijfer nagetrokken bij de NCAA, de Amerikaanse Senaat, ESPN of CBS Sports.

Lees verder

College SportsHet vijfde jaar: een uitspraak die rosters heropendeCollege SportsDe recruiting class van 2026: wie tekent waarNBANBA 2026-27: de zaak Ballmer en een competitie die opnieuw is verdeeld